0.00 ( 0 głosów )

Ocena

ocena

Dwór Stare Zadybie

Kategoria: Gmina Kłoczew

 

Właściciele i majątek
Pierwszą znaną wzmianką o Starym Zadybiu jest dokument z 26 grudnia 1354 roku dotyczący klasztoru cystersów w Wąchocku. Jest w nim wymieniony niejaki Lasota castellanus de Zadib.
Kasper Niesiecki w swym Herbarzu wspomina o przywileju króla Jagiełły danym Zaklice z Szczekarzowic, który założył wieś Zadybie i Zadybską Wolę. Stąd sukcesorowie Zaklików mieli zwać się Wolskimi herbu Topór. Niesiecki jako kolejnego właściciela Zadybia wymienia Pawła Gołuchowskiego, sędziego stężyckiego.

W XVI wieku Zadybie należało do dóbr królewskich. Było jednak wypuszczane w dzierżawę. Pod koniec tego wieku dożywotnim dzierżawcą był Mikołaj Zebrzydowski h. Radwan. Dzierżawę tę otrzymał od króla Stefana Batorego. Wraz z Zadybiem otrzymał Ryki, Babice, Brusów, Brzeziny, Ownię i Wargocin, a także połowę lasu zwanego Splawie i spichlerz w Stężycy.
Mikołaj urodził się w 1533 roku, jako syn Floriana (kasztelana lubelskiego) i Zofii Dzik h. Doliwa. W młodości pobierał nauki w Kolegium Jezuitów w Braniewie. W latach 1576-77 brał udział w wojnie Rzeczypospolitej z Gdańskiem. W 1585 roku został starostą generalnym krakowskim. W latach 1589-97 był wojewodą lubelskim, a w latach 1601-20 wojewodą krakowskim. Między 1596 a 1600 rokiem pełnił funkcję marszałka wielkiego koronnego. Był również starostą lanckorońskim i bolesławskim. W 1606 roku stanął na czele rokoszu Zebrzydowskiego, zwanego także sandomierskim. Po klęsce w bitwie pod Guzowem i upadku rokoszu odsunął się od życia politycznego, choć jako senator był obecny na sejmach do 1615 roku.
Mikołaj Zebrzydowski był żonaty z Dorotą Herburt z Fulsztyna. Para miała co najmniej dwoje dzieci - Zofię i Jana. Wspomina się również o dwóch jego córkach - Annie i Gryzeldzie. Mikołaj Zebrzydowski znany jest dzisiaj jako fundator i kościoła, klasztoru i Drogi Krzyżowej w Kalwarii Zebrzydowskiej. Zmarł 17 czerwca 1620 roku.

W połowie XVIII wieku Zadybie dzierżawili Lubomirscy. W 1754 roku za konsensem królewskim dzierżawę nabył Aleksy Onufry Husarzewski h. własnego.
Husarzewski urodził się prawdopodobnie w 1714 roku, jako syn Franciszka i Marianny Szczygielskiej. Wychowywał się na dworze Stanisława Poniatowskiego, a następnie w latach 30. przebywał na dworze Krzysztofa Szembeka, biskupa warmińskiego. W młodości wiele podróżował, odwiedził Włochy, Francję czy Holandię, dzięki czemu biegle władał kilkoma językami. W 1744 roku został kapitanem wojsk koronnych, a 6 lat później szambelanem królewskim. Obracał wieloma dobrami ziemskimi, jednak żadnych nie posiadał zbyt długo. Na tych transakcjach dorobił się znacznego majątku. Około 1750 roku osiadł w Gdańsku, gdzie posiadał pałacyk na Starym Mieście. W 1768 roku został mianowany komisarzem palowym, a 2 lata później otrzymał tytuł generalnego komisarza królewskiego. Ponadto był starostą ratneńskim, lipińskim oraz ryckim.
Aleksy Husarzewski w 1766 roku poślubił Magdalenę Podoską h. Junosza, córkę Karola (podkomorzego różańskiego) i Zofii Podoskiej. Para doczekała się dwojga dzieci: syna Karola Antoniego i nieznanej z imienia córki, zmarłej w 1781 roku w wieku 16 lat.
Aleksy Husarzewski zmarł nagle na serce 25 grudnia 1782 roku.

W 1759 roku dzierżawę Zadybia Husarzewski odstąpił Stanisławowi Poniatowskiemu h. Ciołek.
Stanisław urodził się 15 września 1676 roku w miejscowości Chojnik (ob. gmina Gromnik), jako syn Franciszka i Heleny Niewiarowskiej h. Półkozic. Był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną została, znacznie starsza od Stanisława, kasztelanka nowogródzka Teresa Wojnianka Jasieniecka, wdowa po Szymonie Ogińskim, mieczniku litewskim. Związek ten nie należał do udanych i dość szybko się rozpadł. Para nie doczekała się dzieci. 16 września 1720 roku w Warszawie Poniatowski wstąpił w związek małżeński po raz drugi. Wybranką została Konstancja Zofia Czartoryska h. Pogoń Litewska, niebardzo młoda i niekoniecznie urodziwa, istna gradowa chmura. Z małżeństwa tego urodziło się dziesięcioro dzieci: Kazimierz, Jakub, Franciszek, Aleksander, Ludwika Maria, Izabela, Stanisław Antoni (późniejszy król Polski), Teodor Feliks, Andrzej i Michał Jerzy.
Stanisław Poniatowski pełnił wiele zaszczytnych funkcji, z których najważniejszymi były podskarbiostwo Wielkiego Księstwa Litewskiego (od 16 grudnia 1722 roku), kasztelania krakowska (od 6 czerwca 1752 roku) czy województwo mazowieckie (od 15 grudnia 1731 roku). Był również generałem w służbie Karola XII.
Rok 1759, w którym Poniatowski otrzymał Zadybie był szczególny. 27 października zmarła jego żona Konstancja. Dwa dni wcześniej Stanisław przekazał starostwo ryckie (wraz z m.in. Zadybiem) swojemu najstarszemu synowi - Kazimierzowi. Sam osiadł w Rykach gdzie miał dworzec, jakby stolicę swoich posiadłości. W 1762 roku wybierając się w odwiedziny do Michała Czartoryskiego zatrzymał się przed austerią na odpoczynek i tu potyknąwszy się o kamień, padł na wznak i obraził sobie krzyż. Wdała się z tego gangrena, jednak chory jak gdyby powracał do zdrowia. Wrócił mu dawny, żołnierski apetyt; zażądał gęsi pieczonej i jajek na twardo, organizm jednak wiekiem i chorobą znękany nie przetrzymał strasznej choroby, i kasztelan, trzymając w rękach obrazek Matki Boskiej, na blasze miedzianej malowany zmarł w Rykach 30 sierpnia. Został pochowany w miejscowym kościele.

Kazimierz Poniatowski urodził się 15 września 1721 roku, jako syn Stanisława i Konstancji Czartoryskiej h. Pogoń Litewska. Był bratem rodzonym późniejszego króla Polski - Stanisława Augusta.
O rodzeństwie Poniatowskich tak pisał Julian Bartoszewicz: przyszli Książęta robili długi, kochali zakulisowe piękności, uciekali przed wierzycielami, hulali sobie wesoło, a nic i nic się nie wstydzili. O samym zaś Kazimierzu: Był to pasożyt, ani Bogu, ani ludziom na nic wcale nieprzydatny. Przez lat 80 swego życia, nieodznaczył się ani myślą, ani czynem, owszem, jeżeli kiedy umiał wpływ wywierać, był to zawsze wpływ zgubny dla ogółu. Żył tylko dla siebie i dla swoich kochanek. Nie lubił też Książe pracy, nie miał na nią nigdy czasu.
Jeszcze przed swymi 16 urodzinami Kazimierz otrzymał od swego ojca dzierżawę Kawczykąt. Już za młodu głosował na sejmikach i poznawał się z szlachtą. W 1742 roku został podkomorzym koronnym. Dwa lata później otrzymał chorągiew pancerną w wojsku koronnym. W tym samym roku otrzymał Order Orła Białego. W 1750 roku otrzymał starostwo sokalskie, w 1764 roku starostwo spiskie. Rok później został odznaczony Orderem Św. Stanisława.
Kazimierzowi Poniatowskiemu największy rozgłos przyniosły pojedynki z wojewodą lubelskim Adamem Tarło. Ostatni z nich, który odbył się 16 marca 1744 roku, zakończył się śmiercią Tarły. Poniatowski został po tym pojedynku skazany na karę więzienia w wieży.
Poniatowski zasłynął również z utworzenia w Warszawie ogrodu zaprojektowanego przez Szymona Bogumiła Zuga. Do jego największych atrakcji należała podziemna grota (obecnie elizeum) i kolekcja małp. W 1780 roku w owej grocie gościł słynny włoski okultysta, alchemik i mason Alessandro di Cagliostro.
W styczniu 1751 roku Kazimierz Poniatowski poślubił zaledwie 15-letnią Apolonię Ustrzycką h. Przestrzał, kasztelankę przemyską. Apolonia urodziła się 17 czerwca 1736 roku, jako córka Bazylego i Katarzyny Zielonki. Była bogatą partią w swojej ziemi, miała też stosunki rozległe przez ogromną rodzinę na Rusi. Z małżeństwa urodziło się troje dzieci: Stanisław (ur. 23 listopada 1754 roku), Katarzyna (ur. 25 sierpnia 1756 roku, zm. 17 marca 1772 roku) i Konstancja (ur. 2 marca 1759 roku). Kazimierz Poniatowski zmarł w Warszawie 13 kwietnia 1800 roku. Wdowa po nim wyjechała wkrótce do Wiednia, gdzie zmarła 22 listopada 1812 roku.

Latem 1762 roku Kazimierz ustąpił starostwo ryckie (w tym i Zadybie) swojemu bratu - Andrzejowi.
Andrzej Poniatowski h. Ciołek urodził się 28 września 1734 roku w Gdańsku. 6 marca 1760 roku wziął ślub z Teresą Kinsky, córką Leopolda Ferdynanda (wielkiego łowczego Korony Czeskiej) i Marii Teresy Rovrano. Para doczekała się dwojga dzieci: Marii Teresy (ur. 28 listopada 1760 roku) i Józefa Antoniego (ur. 7 maja 1763 roku w Wiedniu, zm. 19 października 1813 roku).
Andrzej Poniatowski już w młodości (na przełomie 1752/53) rozpoczął karierę w armii austriackiej. Był z nią związany przez całe swoje życie, dochodząc do stopnia generała. Brał udział w wojnie siedmioletniej. Był odznaczony wieloma orderami.
Andrzej Poniatowski nie wiązał swej przyszłości z Polską. W latach 60. XVIII wieku wyzbywał się swoich nieruchomości w kraju. 31 lipca 1765 roku odstąpił starostwo ryckie Kazimierzowi Karasiowi, którego ustanowił swoim generalnym plenipotentem w Polsce. Ostatecznie Poniatowski opuścił kraj w grudniu 1766 roku i nigdy do niego już nie wrócił. Zmarł na gruźlicę 3 marca 1773 roku. Pochowany został w katedrze Św. Stefana w Wiedniu.

Nowy dzierżawca Zadybia Kazimierz Karaś h. Dąbrowa urodził się w 1711 roku. Był synem Ignacego i Ludwiki z Gruszczyńskich. Swą młodość spędził na dworze Stanisława Poniatowskiego. Młody Karaś często zastępował Poniatowskiego w pracach gospodarskich, zarządzał jego dobrami w województwie bełskim. Poniatowski nadał mu wójtostwo mostowskie, a następnie cześnikowstwo buskie, zamienione w 1757 roku na cześnikowstwo liwskie. W niedługim czasie, również dzięki Poniatowskiemu został pułkownikiem wojsk koronnych. W 1764 roku Kazimierzowi Karasiowi został powierzony naczelny zarząd Poczt Koronnych i Litewskich. Niebawem został obrany posłem z ziemi warszawskiej. Jego kariera nabrała tempa wraz z koronowaniem Stanisława Augusta Poniatowskiego na króla Polski. Został mianowany członkiem komisji skarbowej dóbr stołowych. W grudniu 1764 roku został kasztelanem wiskim. Wkrótce został Marszałkiem Dworu Królewskiego i zamieszkał w komnatach zamkowych. W 1765 roku został odznaczony Orderem Św. Stanisława. W roku następnym został członkiem kompanii rękodzieł wełnianych. Kompania ta miała za zadanie podniesienie fabryk polskich. W 1768 roku zasiadł w Asesorii Koronnej jako jeden z czterech reprezentantów Senatu. Niedługo przed śmiercią Kazimierz Karaś otrzymał od króla miasto Nowodwór i wsie Białki, Korzeniów, Borki i Rycze w ziemi stężyckiej. W 1769 roku król darował Karasiowi tereny w Warszawie przy ulicy Oboźnej. Na nich to kasztelan pobudował pałac wg projektu Jakuba Fontany. Pałac ten istniał do 1913 roku.
Kazimierz Karaś był dwukrotnie żonaty. Pierwszą wybranką była Marianna Devraux (Reaux), z którą miał córkę Annę. Drugą żoną została Elżbieta Izabela Hubińska h. Łodzia, córka Jana i Marii Rogowskiej. Z drugiego małżeństwa urodziło się sześcioro dzieci: Ludwika, Teresa, Marianna, Petronella, Kajetan (zm. 4 października 1798 roku) i Michał Józef.
Kazimierz Karaś zmarł w Warszawie 6 lutego 1775 roku. Pochowany został w kościele Kapucynów. Wdowa po kasztelanie w następnym roku ponownie wyszła za mąż. 3 lipca 1776 roku w Warszawie poślubiła Marcina Ledóchowskiego h. Szaława, starostę rudeckiego.

15 grudnia 1773 roku Kazimierz Karaś rozdzielił swe starostwa (zadybskie i ryckie) między swoich synów. Zadybie otrzymał Michał.
Michał Józef Karaś h. Dąbrowa urodził się w Warszawie 29 września 1762 roku. 30 marca 1795 roku Michał Karaś pojął w Warszawie za żonę Franciszkę z Gużkowskich h. Lubicz, córkę Mateusza i Barbary de Robery. Franciszka była już wtedy wdową po Pawle Czempińskim h. Lew z Laurem, sławnym w stolicy lekarzu i Radcy Nadwornym króla Stanisława Augusta. Z małżeństwa Michała z Franciszką urodziła się córka Maria.
W 1784 roku Michał Karaś odsprzedał bratu swoją odziedziczoną część warszawskiego pałacu Karasia. W 1788 roku ze starostwa zadybskiego wyłączona została Wola Zadybska należąca do braci Łaskich. Około 1795 roku dobra królewskie stały się dobrami rządowymi. Michał Karaś stał się posiadaczem dożywotnim starostwa zadybskiego.
W 1828 roku Michał Karaś został mianowany sędzią pokoju powiatu żelechowskiego. Dwa lata później dobra rządowe separatne Zadybie zostały wystawione na sprzedaż. Składały się wtedy z wsi: Zadybie, Stryj, Zaryte, Korzelaty i Kąty, z folwarku Zarybie, młynów Korzelaty i Olszyniak oraz lasu. Ich łączna przestrzeń wynosiła 266 włók, 8 mórg i 53 pręty. Dobra zostały oszacowane na 148.000 złotych polskich. Prawdopodobnie na tej licytacji nabył je Michał Karaś. Michał zmarł w Zadybiu 12 lutego 1841 roku.

Być może jeszcze za jego życia Zadybie należało do jego córki Marii, która poślubiła Jana Piaskowskiego. Prawdopodobnie Zadybie było jej posagiem. Wydaje się, że Maria wkrótce zmarła, gdyż Jan Piaskowski ożenił się wkrótce z Marianną Czempińską. Marianna była przyrodnią siostrą Marii, córką Pawła Czempińskiego i Franciszki Gużkowskiej.

Jan Piaskowski urodził się w 1781 roku. Był dziedzicem Radawca (ob. gmina Konopniki). W 1828 roku został wybrany radcą wojewódzkim. Ponadto pełnił funkcje radcy Dyrekcji Szczegółowej Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego oraz sędziego pokoju.
Ze związku z Marianną Czempińską urodziło się co najmniej pięcioro dzieci: bliźnięta Leontyna Paulina Franciszka (ur. 17 czerwca 1818 roku w Radawcu) i Henryk Jan Beniamin (ur. 17 czerwca 1818 roku w Radawcu) oraz Artur Aleksander, Włodzimierz Beniamin Jan Michał, a także Paulina Franciszka Ewa (ur. 21 grudnia 1821 roku w Radawcu, zm. 9 grudnia 1889 roku w Lublinie).
Jan Piaskowski zmarł 9 lutego 1862 roku w Lublinie. Jego żona zmarła 20 marca 1874 roku, także w Lublinie. Kolejnym właścicielem Zadybia został ich syn - Artur.

Artur Aleksander Piaskowski urodził się 3 czerwca 1819 roku w Radawcu. 30 kwietnia 1857 roku poślubił w Warszawie Natalię Mariannę Łempicką h. Junosza. Natalia była córką Jana i Antoniny Wiercieńskiej h. Ślepowron. Parze urodziło się co najmniej czworo dzieci: Jan Nepomucen, Antoni Franciszek (ur. w 1860 roku w Zadybiu), Maria (ur. w 1862 roku w Zadybiu) i Leon Włodzimierz (ur. w 1868 roku w Zadybiu, zm. w 1869 roku w Zadybiu).
W 1861 roku Artur Piaskowski został powołany na zastępcę członka Rady Powiatowej Łukowskiej. W roku następnym został powołany na członka delegacji czynszowej powiatu łukowskiego.
W 1873 roku na polach folwarku Zadybie odbyły się testy żniwiarek. Na pola jednocześnie wyjechało sześć różnych maszyn, z których najlepszymi okazały się te wyprodukowane przez firmy Kyrby i Ceres.
Artur Piaskowski był dobrym rolnikiem i wybitnym administratorem. Niezmordowaną pracą i zapobiegliwością pomnożył swoją fortunę. Dzięki zaletom i prawości swego charakteru zyskał sobie jednocześnie szacunek, mir i przyjaźń wśród współziemian.
Ostatnie lata życia, wyposażywszy wcześniej swe dzieci, spędził mieszkając w Warszawie. Zadybie objął jego syn Jan Nepomucen. Artur Piaskowski zmarł 22 października 1896 roku w Zadybiu, bawiąc w gościnie u swego syna. Jego żona zmarła 12 lutego 1899 roku, także w Zadybiu. Oboje pochowani zostali na cmentarzu parafialnym w Żelechowie.

Nowy właściciel Zadybia - Jan Nepomucen Piaskowski h. Ostoja poślubił w 1888 roku w Żelechowie Gabrielę Podoską h. Junosza, urodzoną 5 kwietnia 1868 roku w Jarczewie, córkę Leona i Adeli Szczuki h. Grabie. Parze urodziło się co najmniej trzech synów: Wacław Artur Marian (ur. 31 października 1890 roku w Zadybiu), Aleksander Ignacy (ur. 3 maja 1896 roku w Zadybiu) oraz Jerzy.
W 1894 roku dobra Zadybie składały się z folwarków Zadybie i Huta Zadybska oraz nomenklatur Olszyniak i Korzelaty. Całość dóbr zajmowała powierzchnię 2.636 mórg, z czego na folwark Zadybie przypadało 2.087 mórg. Znajdowały się w nim 2 budynki murowane i 40 drewnianych.
Jan Piaskowski był zapalonym myśliwym. Na polowaniu odbywającym się w jego majątku 19 stycznia 1899 roku w 14 strzelb ustrzelono 175 zajęcy, lisa i kuropatwę. Królem polowania został Tadeusz Kossak. Piaskowski był również członkiem Warszawskiego Oddziału Cesarskiego Towarzystwa Rozmnażania Łownej Zwierzyny i Pożytecznych do Polowania Zwierząt oraz Prawidłowego Myślistwa.
W 1906 roku Jan Piaskowski został aresztowany i wtrącony do więzienia w Siedlcach. Nie znany jest jednak powód aresztowania. Wraz z nim do więzienia trafili dziedzice z Jagodnego i Woli Zadybskiej. Wszyscy trzej wyszli po zapłaceniu po 300 rubli kary. Kilka dni później zawiadomiono ich o tym, iż pod groźbą aresztowania, muszą dopłacić jeszcze po 200 rubli każdy.
W 1913 roku majątek zadybski wystawiono na licytację z powodu długów wobec Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. W tym czasie majątek wyceniano na 217.763 ruble. Piaskowskiemu udało się jednak uniknąć sprzedaży.
Według spisu powszechnego z 1921 roku w folwarku Zadybie znajdowało się 9 budynków mieszkalnych. Folwark zamieszkiwało 209 osób, w tym 100 mężczyzn. Wszyscy mieszkańcy deklarowali wiarę rzymsko-katolicką.
W 1922 roku Zadybie i okolice terroryzowała banda opryszków, którą wspomagali okoliczni chłopi. Bandyci mieli ciekawy sposób na rabowanie. Otóż osaczając dwór kazali sobie przygotować wspaniałą kolację, a następnie kąpiel. Po zrabowaniu kosztowności właściciel dworu zmuszany był do podstawienia powozu, który odwoził bandytów na stację. W ten sposób, oprócz zadybskiego, zrabowano dwory w Woli Okrzejskiej i Wilczyskach.
W 1926 roku majątek na skutek reformy rolnej uszczuplił się o 40 hektarów, podlegających przymusowemu wykupowi. Mniej więcej w tym czasie Gabriela Piaskowska prowadziła w majątku sad owocowy w celach handlowych. Sad ten liczył 1.000 drzew.
Jan Piaskowski zmarł 18 marca 1934 roku, prawdopodobnie w Warszawie. Msza żałobna odbyła się w kościele Św. Krzyża w Warszawie, po czym zwłoki przewieziono do Żelechowa, gdzie odbył się pogrzeb. Gabriela Piaskowska zmarła prawdopodobnie w 1949 roku.

Ostatnim właścicielem Zadybia był najmłodszy syn Jana i Gabrieli - Jerzy.
Jerzy Piaskowski h. Ostoja urodził się w Zadybiu dnia 13 września 1900 roku. Ukończył szkołę realną w Warszawie. W lipcu 1919 roku wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie został skierowany do Szkoły Podoficerów Jazdy w Starej Wsi. We wrześniu tego samego roku przeniósł się do Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, skąd po dwóch miesiącach trafił do Centrum Szkolenia Oficerów Jazdy w Przemyślu. W kwietniu 1920 roku awansował na stopień podporucznika. W maju tego roku otrzymał przydział do 16/2. Pułku Ułanów Wielkopolskich. Brał udział w bitwie pod Szczurowicami, za którą otrzymał Order Virtuti Militari 5 klasy. Był również odznaczony Krzyżem Walecznych. W listopadzie 1920 roku pułk powrócił do garnizonu w Bydgoszczy. W maju 1921 roku Piaskowski został urlopowany. Wrócił do Warszawy i podjął studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Po studiach gospodarował w Zadybiu. W 1932 roku został jako porucznik przesunięty do rezerwy. Po wybuchu II WŚ został zmobilizowany. We wrześniu walczył pod Szastarką, gdzie został postrzelony.
8 października 1930 roku poślubił w Warszawie Michalinę Marię Wężyk, urodzoną 17 lutego 1906 roku w Nosowie, córkę Franciszka i Amelii Gruszeckiej h. Lubicz. Z tego związku urodziło się troje dzieci: Teresa (ur. w 1931 roku), Tomasz (ur. w 1934 roku, zm. 9 października 1962 roku) i Jolanta (ur. w 1944 roku). Ślub odbył się w kościele kanoniczek. Udzielał go prałat Franciszek de Ville. Po ślubie odbyło się śniadanie w Klubie Myśliwskim, w którym uczestniczyło kilkadziesiąt osób. Właściwe przyjęcie odbyło się dzień wcześniej u rodziców Jerzego. Bawili na nim oprócz rodziny m.in. książęta Mirscy i generał Józef Dowbor-Muśnicki.
Wybudowana w 1910 roku przez Jana Piaskowskiego gorzelnia podczas II WŚ była w rękach niemieckich. W tym czasie była co najmniej dwukrotnie napadana przez oddziały AK. Pierwszy raz zimą 1942 roku przez oddział Tomasza, który wylał 10.000 litrów surówki kartoflanej do produkcji spirytusu. Zarekwirowano wtedy także znaczną ilość alkoholu, który następnie sprzedano uzyskując pieniądze na funkcjonowanie oddziału. Drugie znane zdarzenia miało miejsce 7 stycznia 1944 roku, gdy patrol pod dowództwem Żbika natknął się na transport spirytusu z gorzelni na stację kolejową w Leopoldowie. Zarekwirowano wówczas 2.700 litrów spirytusu.
Jerzy Piaskowski przeżył wojnę. Zginął 15 września 1945 roku w wypadku samochodowym w Czarnkowie koło Poznania. Michalina Piaskowska zmarła 23 października 1989 roku. Oboje pochowani zostali na warszawskich Powązkach.

Po II WŚ w dworze ulokowano szkołę podstawową. Było to prawdopodobnie w 1949 roku. Początkowo szkoła zajmowała dwa pomieszczenia. W latach 1953-57 w dworze znajdował się równocześnie Urząd Pocztowy. W kolejnych latach szkoła zajmowała coraz więcej pomieszczeń dworskich. 20 września 1959 roku szkoła otrzymała cały budynek dawnego dworu. W 1960 roku dwór gruntownie wyremontowano, zmieniając układ wnętrz na potrzeby szkoły. W 1964 roku szkoła otrzymała imię 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”. Od 1 września 2017 r. szkoła została przekształcona w ośmioklasową szkołę podstawową o strukturze organizacyjnej klas I- IV z oddziałami przedszkolnymi.

 

Zespół architektoniczno-parkowy
Dwór w Zadybiu powstał w połowie XIX wieku prawdopodobnie dla Artura Piaskowskiego. Ma cechy neorenesansu. Składa się ze starszej części parterowej, mieszczącej mieszkalne poddasze i nowszej, dobudowanej prawdopodobnie w II połowie XIX wieku, części piętrowej. Jest murowany z cegły i otynkowany. Parterowa część na planie prostokąta ma wydatne ryzality, które są zwieńczone trójkątnymi szczytami. Część piętrowa ozdobiona jest pilastrami. Jest zwieńczona trójkątnym szczytem. Dach jest kryty blachą. Nad starszą częścią naczółkowy, nad nowszą dwuspadowy.
W skład zespołu dworsko-folwarcznego wchodzą również stajnia, stodoła, gorzelnia i park.

© Jacek Szyszko 2020

Więcej zdjęć w Galerii


Źródła:

  • Gazeta Polska 1828
  • Kurjer Warszawski 1828, 1841, 1861, 1862, 1896, 1899, 1934
  • Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego 1830
  • Gazeta Korrespondenta Warszawskiego y Zagranicznego 1830
  • Gazeta Warszawska 1862
  • Kurjer Codzienny 1873
  • Słowo 1896, 1906
  • Jeździec i Myśliwy 1899
  • Nowa Gazeta 1906, 1913
  • Ziemia 1910
  • Robotnik 1922
  • Obwieszczenia Publiczne 1923
  • Czas 1930
  • Pierwszy Polski Przewodnik Adresowy Ogrodnictwa i Działów Pokrewnych. R. 1, Wieliczka 1928
  • Lista Członków Warszawskiego Oddziału Cesarskiego Towarzystwa Rozmnażania Łownej Zwierzyny i Pożytecznych do Polowania Zwierząt oraz Prawidłowego Myślistwa 1891
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 4, Województwo lubelskie, Warszawa 1924
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV, Warszawa 1895
  • XV-lecie 16/2 Pułku Ułanów Wielkopolskich
  • Plan Odnowy Miejscowości Stare Zadybie na lata 2008 - 2015
  • Summarjusz Królewszczyzn w całej Koronie Polskiej z wyrażeniem possesorów i siła która płaci rocznej kwarty: spisany roku 1770, Żytomierz 1862
  • Wojciech Krawczuk, Księga wpisów podkanclerzego Wojciecha Baranowskiego z okresu marzec 1588–grudzień 1590 MK 135 z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, Warszawa 2010
  • Władysław Leopold Jaworski, Prawo hipoteczne. T. 3, Reforma rolna, Kraków 1926
  • Adam Boniecki, Herbarz polski
  • Kasper Niesiecki, Herbarz polski T9, Lipsk 1842
  • Franciszek Piekosiński, Kodeks dyplomatyczny Małopolski. T. 3, 1333-1386, Kraków 1887
  • Jan Nepomucen Bobrowicz, Dodatek do Herbarza polskiego Kaspra Niesieckiego, Lipsk 1844
  • Jerzy Sewer Dunin Borkowski, Genealogie żyjących utytułowanych rodów polskich, Lwów 1895
  • Andrzej Niewiński, Alkohol w wojsku i na wojnie, Oświęcim 2018
  • Bogusław Polak, Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/1, Koszalin 1991
  • Julian Bartoszewicz, Znakomici mężowie polscy w XVIII wieku: wizerunki historycznych osób skreślone przez Juljana Bartoszewicza T3, Petersburg 1856
  • Tadeusz Chwalibóg, Gdy wszyscy byli obecni, Warszawa 2009
  • www.ipsb.nina.gov.pl
  • www.spstarezadybie.szkolna.net
Zespół Dworsko-folwarczny
Skład zespołu Dwór, park, stajnia, stodoła, gorzelnia
Stan zachowania Niszczejący
Zastosowanie Szkoła podstawowa
Numer rejestru zabytków województwa lubelskiego A/417
Data wpisu do rejestru zabytków 14.04.1981
Dostępność Dostępny z zewnątrz

Lokalizacja

Stare Zadybie 118, 08-550, Stare Zadybie, Polska

Telefon: (25) 754 30 32
Strona www: www.spstarezadybie.szkolna.net
Email: sp1plmwwazadst@wp.pl

Komentarze